Literatuur en verdere informatie bij De zeven hoofdzonden

U ziet hier negen artsen die in de ogen van sommigen of velen hebben gezondigd. Herkent u wie het zijn en aan welke zonde(n) zij zich schuldig zouden kunnen hebben gemaakt?

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

1. Robert Herman (Rob) Oudkerk (Amsterdam, 20 maart 1955) is een voormalig Nederlands politicus. Hij was lid van de Tweede Kamer en wethouder in de gemeente Amsterdam namens de Partij van de Arbeid (PvdA). Hij kwam in opspraak wegens gebruik van de term "kut-marokkaan" (2002) en het schofferen van een agent na staande te zijn gehouden wegens het fietsen zonder achterlicht (2003). Hij kwam in 2004 als wethouder ten val vanwege betrokkenheid bij prostitutie en drugsgebruik. Tevens is Oudkerk huisarts, publicist en actief politiek commentator. Sinds 15 mei 2007 is Oudkerk als lector verbonden aan De Haagse Hogeschool.

2 Ernst Nicolaas Herman Jansen (Kamperland, 24 oktober 1945 - 7 december 2023), beter bekend onder zijn aangenomen naam Ernst Jansen Steur, is een Nederlandse neuroloog, die onder meer bekend werd doordat hij werd beticht van het stellen van onjuiste diagnoses, en ontslagen werd bij het ziekenhuis waar hij werkte.
In 2009 moest Jansen Steur zich voor de rechter verantwoorden, naar aanleiding van 135 klachten. Justitie in Almelo noemde deze zaak 'de grootste medische strafzaak ooit in Nederland'. Op de eerste zittingsdag, 28 november 2012, werd bekend dat Jansen Steur verdacht werd van 21 strafbare feiten, waaronder het aanbrengen van zwaar lichamelijk en geestelijk leed door verkeerde diagnoses en behandelingen bij acht patiënten, het tot zelfmoord brengen van één patiënte, en diefstal, verduistering en valsheid in geschrifte. In totaal deden 40 mensen aangifte tegen Jansen Steur. Ook werd aangifte gedaan van wetenschappelijke fraude. Na onderzoek bleek dat Jansen Steur onderzoeksresultaten voor een artikel in The Lancet vervalst had.
De rechtbank achtte bewezen dat Jansen zich ten minste achtmaal schuldig heeft gemaakt aan mishandeling, althans de gezondheid van zijn patiënt heeft benadeeld, door te handelen in strijd met het goed hulpverlenerschap (art. 7:453 BW) door het stellen van verkeerde diagnoses. Daarnaast heeft hij zich volgens de rechtbank schuldig gemaakt aan diefstal en valsheid in geschrifte. De veroordeelde en het OM gingen in hoger beroep.
Op 18 december 2014 begon het hoger beroep bij het hof in Arnhem. De advocaat van Jansen is Peter Plasman. Plasman stelt dat Jansen ten tijde van de verkeerde diagnoses verminderd toerekeningsvatbaar was, door zowel zijn medicijnverslaving alsook door ernstig hersenletsel na zijn auto-ongeluk. Op 18 juni 2015 volgde (strafrechtelijke) vrijspraak voor de medische delicten. Wel werd hij veroordeeld tot zes maanden voorwaardelijke gevangenisstraf voor verduistering en valsheid in geschrifte. (Wikipedia)
Tuchtrechtelijk is hij door het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg te Zwolle schuldig bevonden en is zijn registratie in het bigregister op 27-02-2014 doorgehaald. Het door hem ingestelde hoger beroep is op 3-3-2014 ingetrokken.
In maart 2022 stond er nog een artikel in Medisch Contact over deze zaak. Lees het hier.

3. Cornelis Antonius Franciscus (Kees) Tulleken (Amsterdam, 4 november 1940) is een Nederlands emeritus-hoogleraar neurochirurgie. Op 18 februari 2012 kwam Tulleken in het nieuws nadat diens echtgenote, Jannetje Koelewijn, een artikel publiceerde in NRC Handelsblad over de medische situatie van prins Friso. De informatie in het artikel over de prins, die slachtoffer was geworden van een lawine, had Koelewijn via haar man verkregen. Terwijl Tulleken en een van de artsen van Friso diens situatie bespraken, luisterde Koelewijn mee en publiceerde zij haar bevindingen op de voorpagina van het dagblad. Het kwam hen beide op veel kritiek te staan omdat Tulleken hiermee zijn medisch beroepsgeheim zou hebben geschonden en NRC Handelsblad de privacy van Friso niet voldoende zou hebben gewaarborgd. Johan Legemaate, hoogleraar gezondheidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam stelt dat Tulleken het beroepsgeheim niet heeft geschonden, omdat journalist Koelewijn de details over de medische situatie van de prins rechtstreeks van de behandelend arts kreeg. Het beroepsgeheim van Tulleken speelt hierbij geen rol, aldus Legemaate. De betreffende arts, Claudius Thomé, ontkende echter informatie over de toestand van de prins te hebben gegeven. Op 18 juni 2013 berispte het regionaal tuchtcollege in Amsterdam Tulleken voor het schending van zijn beroepsgeheim. (Wikipedia)

4. Harold Frederick Shipman (Nottingham, 14 januari 1946 – Wakefield, 13 januari 2004) was een Britse huisarts in Hyde, bij Manchester. Hij werd bekend als Dr. Death omdat hij in de periode 1975-1998 naar schatting minstens 215 personen, maar waarschijnlijk 250 personen (in leeftijd variërend van 41 tot 93 jaar) ombracht met een dodelijke injectie morfine of heroïne (dat in het Verenigd Koninkrijk ook als pijnbestrijdend middel door artsen wordt gebruikt). In 1998 werd hij ontmaskerd door de dochter van zijn laatste slachtoffer.
In januari 2000 werd hij veroordeeld tot verschillende malen levenslange gevangenisstraf voor de moord op 15 personen. Shipman heeft nooit een verklaring afgelegd en nooit bekend. Het hierboven geschatte aantal moorden is gebaseerd op statistische overwegingen en geeft de oversterfte in zijn praktijk weer in de jaren dat hij daar werkte. Tijdens zijn behandelingen overleden in totaal in de bewuste periode 459 mensen. Na het proces bleek dat Shipman al in 1976 toen hij net als huisarts was afgestudeerd eens een veroordeling had ondergaan voor morfinegebruik.
Shipman werd op 13 januari 2004 om 06:20 gevonden in zijn cel in de gevangenis van Wakefield. Hij had zichzelf opgehangen, 1 dag voor hij 58 jaar zou zijn geworden. (Wikipedia)

5. Robert Schoemacher (Rijswijk, 13 maart 1958) is een Nederlands arts. Schoemacher studeerde geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam waar hij in 1987 afstudeerde als basisarts. Hierna was hij arts-assistent op de afdeling chirurgie in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis te Amsterdam in 1987 en 1988 en vervolgens in het Spaarne Ziekenhuis te Heemstede van 1988 tot 1989. Hierna volgde hij zijn vader op als directeur van het Medisch Centrum Scheveningen te Den Haag. In mei 2009 moest deze kliniek surseance van betaling aanvragen. In juli 2009 werd het Medisch Centrum Scheveningen onderdeel van het Bergman concern. Schoemacher werd directeur P.R. van Bergman Beauty Clinics. Sinds 2013 is Robert Schoemacher werkzaam bij Perfect Age Centers Baarn en Wassenaar. Schoemacher houdt zich bezig met cosmetische geneeskunde, lasergeneeskunde en injectables en verscheen in talloze televisieprogramma’s als bekende Nederlander. In 2006 opende Robert Schoemacher een eigen kliniek te Amstelveen en lanceerde daarbij in 2008 onder zijn eigen label een cosmetica-crèmelijn die landelijk te koop is.
In 2006 heeft Robert Schoemacher een berisping gekregen van het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg omdat hij de titel cosmetisch chirurg zou hebben gebruikt, terwijl hij alleen de opleiding tot basisarts had afgerond. Inmiddels hanteert hij de titel van chirurg niet meer. Zelf beweert Robert Schoemacher die titel nooit gebruikt te hebben, en zegt hij dat alleen een journalist hem ooit zo noemde. (Wikipedia)

6. Conrad Robert Murray (St. Andrew, 19 februari 1953) is een Grenadese arts, die sinds 1980 in de Verenigde Staten woont en werkt. Hij werd bekend als de arts van de op 25 juni 2009 overleden popartiest Michael Jackson.
Murray woonde de eerste zeven jaar van zijn leven met zijn grootouders op het eiland St. Andreas in Grenada. Hij verhuisde naar zijn moeder in Trinidad en Tobago om daar de middelbare school te doorlopen. Na zijn slagen ging hij aan het werk als onderwijzer. Later werkte hij onder meer als verzekeringsagent en als douanier om zijn opleiding te kunnen bekostigen.[1] In 1980 verhuisde Murray naar de Verenigde Staten. Daar studeerde hij aanvankelijk aan de Texas Southern University in Houston. Negen jaar later studeerde hij af in de geneeskunde aan het Meharry Medical College in Nashville. De rechtszaak tegen Murray, die verdacht wordt van doodslag op Michael Jackson, werd aanvankelijk wegens problemen uitgesteld naar 8 september 2011. Uiteindelijk is de rechtszaak gestart op 27 september 2011. Hij is op 7 november schuldig bevonden aan de dood van Michael Jackson.
Conrad Murray is veroordeeld tot de maximumstraf van 4 jaar cel wegens de dood van popster Michael Jackson in 2009. Volgens de rechter is de King of Pop gestorven aan omstandigheden die rechtstreeks kunnen worden toegeschreven aan Murray. (Wikipedia)

7. Herta Oberheuser (Keulen, 15 mei 1911 – Linz am Rhein, 24 januari 1978) was een Duitse arts. In het concentratiekamp Ravensbrück was zij verantwoordelijk voor experimenten met sulfonamiden op mensen. Daarvoor werd zij, als enige vrouw, berecht en veroordeeld tijdens het Artsenproces in Neurenberg. De medische experimenten in Ravensbrück dienden meestal voor onderzoek naar vitale functies onder extreme omstandigheden, vaak met het oog op de behandeling van bevriezing of verwondingen die soldaten in de strijd konden oplopen. Overeenkomstige verwondingen werden toegebracht aan de proefpersonen en er werden statistieken opgesteld en remedies uitgeprobeerd. Na voorbereidende experimenten in het concentratiekamp Sachsenhausen voerde Ravensbrück onder meer experimenten uit met sulfonamiden, waarop grote hoop werd gevestigd als antibioticum voor de behandeling van gewonden. Bacteriën, rottende stoffen, houtsplinters en glas werden in speciaal aangebrachte wonden gestoken, waarmee verwondingen door bomscherven werden nagebootst. Het verloop van de wonden en het effect van de geteste geneesmiddelen werden gedocumenteerd en geanalyseerd. Veel slachtoffers stierven tijdens de experimenten, anderen jaren later aan de gevolgen. Oberheuser was niet alleen betrokken bij medische experimenten, maar ook bij gedwongen abortussen en andere medische ingrepen. Deze werden zelfs uitgevoerd bij vrouwen die al zeven of acht maanden zwanger waren. Naast abortus door medisch ingrijpen waren er ook abortussen door afranseling, en het doden van pasgeborenen.
Op 20 augustus 1947 werd Oberheuser tijdens artsenproces in Neurenberg veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf, zonder dat haar medische bevoegdheid werd ingetrokken.
Na haar vrijlating uit de gevangenis vestigde Oberheuser zich korte tijd later als huisarts in Stocksee nabij Neumünster en werkte tegelijkertijd in het Johanniter sanatorium in Plön. Een overlevende van het concentratiekamp Ravensbrück herkende haar in 1956 en gaf haar aan bij de politie. Nadat de beschuldigingen tegen haar bekend werden, werd ze ontslagen uit het Johanniter sanatorium. Ondanks het langdurige proces dat volgde, onder grote mediabelangstelling, over sluiting van praktijk en intrekking van medische bevoegdheid bloeide de privépraktijk van Oberheuser op. Na protesten van een comité van voormalige Ravensbrückse vrouwen werd in augustus 1958 haar medische bevoegdheid ingetrokken. Oberheuser vocht dat aan, maar dat werd op 4 december 1960 afgewezen. Oberheuser moest haar praktijk toen definitief sluiten. In mei 1965 verliet ze de Stocksee en verhuisde ze naar Bad Honnef. Op 24 januari 1978 overleed zij in het nabijgelegen Linz am Rhein. (Wikipedia)

8. Larry Nassar (16 Augustus 1963) was als sportarts 18 jaar teamarts van het Nationale turnteam van de Verenigde Staten en is in 2018 veroordeeld voor het misbruiken van honderden jonge kinderen. Alhoewel al in 1990 werd geklaagd door sommige turnsters is pas in 2015 actie ondernomen. In de jaren daarna kwamen er een toenemend aantal beschuldigingen van (voormalige) turnteamleden. Op 16 december 2016 werd hij gearresteerd nadat de FBI meer dan 37.000 afbeeldingen en video van kinderporno vond. Hij werd in 2018 veroordeeld tot (minimaal) 40 jaar gevangenisstraf. (Wikipedia)

9. Jan Karbaat (Rijswijk 18 september 1927 - Barendrecht 11 april 2017) was een Nederlandse arts die gespecialiseerd was in kunstmatige inseminatie met donorzaad (KID) en massadonor. Hij is vooral bekend geworden doordat hij regelmatig - tegen de regels in - zijn eigen sperma doneerde, waardoor hij de biologische vader is van zeker 90 kinderen, onder wie 81 donorkinderen. Karbaat heeft in 2011 aan donorkind Moniek Wassenaar verteld dat hij zijn eigen sperma gebruikte om vrouwen te insemineren. Hij weigerde echter mee te werken aan het DNA-onderzoek waar zij om vroeg. In de jaren daarna groeide de groep met mogelijke nakomelingen van Karbaat snel. Zo viel soms de sterke uiterlijke overeenkomst met Karbaat op en kon er getest worden of de Karbaatkinderen onderling aan elkaar verwant waren.
In juni 2017 oordeelde een Rotterdamse rechter dat 23 donorkinderen 27 persoonlijke bezittingen van de op dat moment inmiddels overleden Jan Karbaat mochten gebruiken voor DNA-onderzoek. Zo konden zij hun vermoeden laten controleren of zij daadwerkelijk van Karbaat afstamden. In de periode van de rechtszaak werd bekend dat een wettige zoon zich bij de DNA-databank Fiom had gemeld. Hij vond dat de donorkinderen het recht hadden te weten van wie ze afstamden. Zijn genetisch materiaal mocht pas na zijn dood gebruikt worden. Uit dat onderzoek bleek dat zeker negentien donorkinderen met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid van Karbaat afstamden.
Na zijn dood werden 23 persoonlijke voorwerpen, met daarop zijn DNA, in beslag genomen. De rechter gaf toestemming dat zijn DNA-materiaal mocht worden vergeleken met dat van vermoedelijke donorkinderen. In april 2019 werd bekend dat nog eens negenenveertig personen, naast de al bekende tweeëntwintig donorkinderen, van Karbaat afstamden. Op dit is bekend dat 105 tot 113 kinderen zijn verwekt met zijn sperma.
In maart 2021 werd de driedelige documentaire Zaad van Karbaat over de donorkinderen uitgezonden op de VPRO en NPO2 (Het zaad van Karbaat | VPRO). (Wikipedia)