Op goed geluk!

Moderne levenskunst voor medisch specialisten, huisartsen en andere medisch professionals

Het werk als medisch professional is vaak druk en hectisch. Om niet te verdrinken in de waan van alledag, moet je af en toe even afstand nemen. Deze cursus met filosoof Menno de Bree wil daarbij helpen. U krijgt geen kant en klare antwoorden voor problemen in uw werk of leven als arts. U ontdekt wel hoe filosofie u richting en handvatten kan geven in uw werk. U krijgt een overkoepelend kader aangereikt, om zowel de achtergronden als de ontstaansgeschiedenis van onze huidige werk- en leefcultuur beter te leren begrijpen.

Waar Carpe Diem zich richt op de klassieke filosofen, richt deze cursus zich op moderne (17e tot 19e eeuw) en hedendaagse (20ste en 21ste eeuw) denkers. In het eerste dagdeel komen de denkbeelden van Rousseau, Hume en Kant aan de orde: hoe zien zij de mens en hoe kan de mens volgens hen gelukkig worden. Tijdens het tweede dagdeel bespreken we de visie op deze vragen van Schopenhauer, Darwin, Nietzsche en Freud. In dagdeel drie staan Marx, Heidegger, Kierkegaard en Sartre centraal. Tijdens het laatste dagdeel richten we ons op de geluks-ideeën van Foucault, Bieri en Han.

Rousseau’s visie op de mens is zeer pessimisistisch. Eigenlijk draait hij het schema van Aristoteles om. Waar Aristoteles dacht dat opvoeding, scholing en cultuur mensen tot bloei kon brengen, vindt Rousseau dat de cultuur de mens van zichzelf vervreemdt. Rousseau’s ideeen vinden een gewillig oor bij Kant, die vindt dat de mens uit ‘krom hout’ gesneden is. Zijn ethiek richt zich daarom niet op het realiseren van geluk, maar vooral op de plichten die we volgens hem jegens andere zouden moeten hebben. Gelukkig worden is voor Kant bijzaak – het gaat er volgens hem vooral om om het geluk waardig te zijn.

Dit pessimisme zet door in de 19e eeuw. Schopenhauer is daarnaast de eerste filosoof die God buitenspel zit. Zijn atheistische filosofie is van grote invloed op Nietzsche, die God doodverklaart, maar tegelijkertijd ook bang is dat deze daad zal resulteren in het nihilisme: het idee dat uiteindelijk niets waar, goed of schoon is. De dreun die Nietzsche daarmee uitdeelt is tot op de dag van vandaag voelbaar. Hoe kunnen we een goed leven realiseren, als er geen normen meer zijn om ons richting te geven?

Tijdens de tweede dag bespreken we een aantal antwoorden op deze vraag. Sartre zet, vlak na de tweede wereldoorlog, de mens op de plaats van God. Wij mensen zijn radicaal vrij, maar daarom ook radicaal verantwoordelijk voor wat we doen en wie wij zijn. Het authenticiteitsideaal (je moet in je handelen tot uitdrukking brengen wie je bent) wordt door Sartre niet uitgevonden (Kierkegaard is een belangrijke voorloper), maar wel centraal gesteld. Een andere belangrijke denker voor Sartre is Marx, die stelde dat filosofen eens moeten ophouden om de wereld te proberen te begrijpen. Het komt erop aan haar te veranderen.

Nietzsche is ook een belangrijke invloed geweest op het denken van Foucault, die in zijn levenskunst-filosofie ook weer teruggrijpt op de antieke denkers. Waarom kunnen we van ons leven geen kunstwerk maken?, vraag hij zich af. En, als dat kan, hoe doe je dat dan? Foucault heeft zijn cyclus over levenskunst niet af kunnen maken, maar zijn denken is zeer invloedrijk gebleken, ook voor hedendaagse filosofen als Byung Chul Han, die meent dat wij onze eigen slavendrijvers zijn geworden, met alle nadelige gevolgen voor ons geluk van dien.

Na afloop van de cursus begrijpt u waarschijnlijk nog minder van uw leven dan dat nu het geval is, maar mogelijk is het er wel (nog) interessanter op geworden.

Menno de Bree is een zeer ervaren docent, die het medische werkveld uitstekend kent. Hij neemt u in deze cursus vakkundig aan de hand om u te leren hoe u zich door de wijze woorden van filosofen door de eeuwen heen in uw leven en werk als arts kunt laten inspireren. De cursus is daarom voor alle medici toegankelijk en interessant: zowel voor hen die zich al eens in filosofie verdiepten, als voor artsen die er voor het eerst mee kennismaken.


Cursusdata

NIEUW
27 en 28 mei 2021

Op goed geluk!
Moderne levenskunst voor artsen

Docent: Menno de Bree
Locatie: Kasteel Engelenburg, Brummen
Accreditatie: 12 punten aangevraagd bij het ABAN
Klik hier voor meer informatie en opgave.
Nog 18 plaatsen beschikbaar