Durf te leven!

Een masterclass over de betekenis van het bestaan, aan de hand van vier filosofische werken over geluk, vrijheid, zingeving en levenskunst.

De zoektocht naar het goede leven is inherent aan het menselijk bestaan. De mens, zoals de twintigste-eeuwse existentialisten het uitdrukten, is veroordeeld tot vrijheid. Dieren zijn niet in de mogelijkheid tot rationele reflectie over levenskeuzes, noch kunnen ze een vorm van autonomie en zelfbeschikking bereiken vergelijkbaar met die van de mens. Maar met onze vrijheid, komt verantwoordelijkheid. De keuzes die we maken, hebben gevolgen, en sluiten andere mogelijkheden uit. Reeds in oeroude mythologische tradities werd hierover nagedacht, en ook de wereldreligies trachten antwoorden op onze levensvragen te formuleren. De filosofie, ontstaan in de zesde eeuw vr. C., is bij uitstek de discipline die op rationele wijze antwoorden tracht te formuleren op vragen over de wijze waarop we ons leven zinvol kunnen maken en welke keuzes meer verantwoord en wijzer zijn, en waarom.

In deze tweedaagse masterclass bespreken we enkele fundamentele levensvragen aan de hand van vier filosofische werken. Achtereenvolgens komen aan bod: "Het geluk" van de Franse filosoof en arts Julien Offray De Lamettrie; "Over vrijheid" van de Engelse econoom en filosoof John Stuart Mill; "De mythe van Sisyphus", van de Franse schrijver en filosoof Albert Camus, en "How to be idle", van de Britse auteur en filosoof Tom Hodgkinson.

In de eerste lesdag bespreken we de boeken van Lamettrie en van Mill. De vraag die Lamettrie, achttiende-eeuws enfant terrible, aan de orde stelt houdt ons reeds millennia bezig: wat maakt een mens gelukkig? Wat is geluk? Kunnen we het bereiken door doelbewuste, weloverwogen handelingen, of is het eerder iets wat ons al dan niet per toeval overkomt? Welke rol speelt geld? We bespreken diverse opvattingen over geluk, en gaan dieper in op de empirische studies van de voorbije decennia. De relevantie hiervan voor medische kwesties is evident. Mensen die zichzelf eerder ongelukkig noemen, zijn meer vatbaar voor depressies en andere mentale aandoeningen, maar hebben evenzeer meer lichamelijke klachten.
De klassieker van John Stuart Mill, "over vrijheid", biedt ons een mogelijkheid om grondig in te gaan op vragen omtrent de betekenis van het begrip "vrijheid"; over de problematiek van vrije meningsuiting, en van meerdere ethische kwesties betreffende (de grenzen van) zelfbeschikking. In hoeverre beschikt een mens over het eigen leven, en kan hij of zijn beslissen over de eigen dood? Welke grenzen legt dit op aan het medische handelen? Wat kunnen we van Mill leren over vragen omtrent zogenaamde therapeutische hardnekkigheid, of over het al dan niet reanimeren van een patiënt, of hoe artsen precies moeten omgaan met wilsbeschikkingen?

Dag twee start met de diepe vraag omtrent de zin van het leven. Albert Camus stelt in zijn beroemde essay de vraag centraal of zelfdoding een rationele handeling kan zijn? We nemen de analyses van Camus als uitgangspunt om na te denken over vragen omtrent euthanasie en andere existentiële kwesties die enerzijds niet strikt medisch zijn, maar waar anderzijds elke arts vroeg of laat vrijwel onvermijdelijk mee geconfronteerd zal worden.
Tot slot denken we samen met Tom Hodgkinson na over de manier waarop het huidige jachtige en veeleisende leven ziekmakende consequenties heeft. We bespreken het pleidooi van Hodgkinson voor een "luier" leven, waarin meer tijd is voor de fundamentele aspecten van een mensenleven, zoals schoonheid en vriendschap. In het bijzonder gaan we in op de vraag hoe de wijze waarop arbeid georganiseerd is in onze tijd, tot diverse medische complicaties kan leiden. Het is op zich niet de taak van de arts om een vorm van arbeidssociologie te ontwikkelen, maar wat moet de medische wereld aanvangen met het inzicht dat steeds meer mensen ziek worden door de aard van hun job?


Cursusdata

NIEUW
dinsdag 20 en woensdag 21 oktober 2020

Durf te leven!
Geluk, vrijheid, zingeving en levenskunst voor artsen.

Docent: Johan Braeckman
Locatie: Kasteel Engelenburg, Brummen
Accreditatie: 12 punten aangevraagd bij het ABAN


Maximum aantal deelnemers bereikt

NIEUW
1 en 2 juli 2021

Durf te leven!
Geluk, vrijheid, zingeving en levenskunst voor artsen

Docent: Johan Braeckman
Locatie: Hotel landgoed Het Roode Koper, Ermelo
Accreditatie: 12 punten toegekend door het ABAN onder nummer 402837
Klik hier voor meer informatie en opgave.